31 października 2018

Ciało obce w drogach oddechowych - skuteczna pierwsza pomoc

Ciało obce w drogach oddechowych - skuteczna pierwsza pomoc


Autor: Grzegorz Nowak6


Obecność ciała obcego w drogach oddechowych przez medycynę określana jest mianem zadławienia. Należy ono do wielu stanów zagrożenia życia, z którymi przychodzi się zmierzyć osobie udzielającej pierwszej pomocy. Działania ratujące w zadławieniu są bardzo proste do nauczenia – lektura artykułu pozwoli na zdobycie cennej wiedzy.


Zadławieniem określamy stan, w którym dochodzi do niewydolności oddechowej człowieka spowodowanej obecnością ciała obcego w drogach oddechowych. Opisywany stan może przytrafić się zarówno osobom dorosłym jak i dzieciom w każdym wieku. Najczęstszą jego przyczynę stanowi fragment spożywanego pokarmu, u dzieci dodatkowo zadławienie mogą spowodować wszelkiego rodzaju małe zabawki oraz inne przedmioty, które znalazły się w zasięgu ręki malucha.

Objawy zadławienia są charakterystyczne i można je bardzo łatwo rozpoznać. U osoby dławiącej się dochodzi do utrudnienia oddychania a w cięższym stadium do całkowitego zatrzymania oddechu. Ze względu na ciężkość stanu poszkodowanego stan zadławienia dobrze jest podzielić na dwie grupy, na podstawie których w dalszej części przedstawiona zostanie pierwsza pomoc.

Objawy niedrożności dróg oddechowych częściowej – zadławienie lekkie:

• obecność oddechu u poszkodowanego,

• silny kaszel,

• na zadane pytanie np. "zadławiłeś się?" poszkodowany jest w stanie odpowiedzieć.

Objawy niedrożności dróg oddechowych całkowitej – zadławienie ciężkie:

• poszkodowany nie jest w stanie odpowiedzieć na zadawane pytania,

• niemożność kaszlenia,

• ciężkie świsty oddechowe, później ich brak,

• zatrzymanie oddechu,

• utrata przytomności.

Odruchowym działaniem prawie każdego świadka zadławienia jest natychmiastowe uderzanie poszkodowanego w plecy. Działanie takie rzeczywiście może skutecznie pomóc jednakże nie jest wskazane w pierwszej fazie zadławienia – lekkiej.

Pierwsza pomoc w zadławieniu lekkim powinna sprowadzić się jedynie do zachęcania człowieka poszkodowanego do silnych prób odkrztuszenia ciała obcego. Tak więc w momencie gdy poszkodowany kaszle, nie należy go uderzać ani klepać a jedynie zachęcać do dalszych prób wykrztuszenia. Kaszel jest naturalnym odruchem obronnym organizmu człowieka w przypadku obecności ciała obcego w drogach oddechowych, dlatego też nie powinno się zaburzać tej funkcji organizmu.

Konieczność wprowadzenia odpowiednich działań ratujących życie pojawia się w momencie, w którym kaszel u poszkodowanego zanika. Oznacza to, iż zadławienie przeszło w fazę ciężką i poszkodowany nie ma już więcej sił na samoobronę.

W takim przypadku należy stanąć za poszkodowanym i delikatnie przechylić go do przodu. Następnie należy uderzyć dłonią do 5 razy pomiędzy łopatki poszkodowanego ruchem "wybijającym" (nie "wklepującym"). W razie niepowodzenia czynności kolejnym etapem pierwszej pomocy jest wykonanie do 5 uciśnięć nadbrzusza (dawniej określane manewrem Heimlicha). W tym celu pięść jednej ręki należy przyłożyć pomiędzy mostkiem a pępkiem poszkodowanego i uchwycić ją drugą ręką. Następnie ruchem skierowanym ku sobie i górze należy ucisnąć nadbrzusze poszkodowanego i czynność powtórzyć w razie potrzeby maksymalnie pięć razy. Jeśli ciała obcego powyższymi czynnościami nie udało się usunąć z dróg oddechowych poszkodowanego, należy wykonywać naprzemienne uderzenia i uciśnięcia aż do skutku bądź też utraty przytomności chorego. W drugiej z powyższych sytuacji, gdy dławiący człowiek traci świadomość, oddech i osuwa się na ziemię, niezbędne jest natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej.

W trakcie wykonywania powyższych czynności ratowniczych w zadławieniu nie można oczywiście zapomnieć o poinformowaniu służb ratowniczych o zaistniałej sytuacji. Każdy poszkodowany po ciężkiej niedrożności dróg oddechowych (zwłaszcza dziecko) powinien zostać przewieziony do szpitala w celu przeprowadzenia badania lekarskiego oraz obserwacji.


Grzegorz Nowak - ratownik medyczny, trener pierwszej pomocy. Prowadzi i organizuje kursy pierwszej pomocy w firmie STAY & PLAY, autor bloga o ratownictwie ratowniczy.net.

Licencjonowane artykuły dostarcza Artelis.pl.

5 komentarzy:

  1. zapraszam również do siebie szybka instrukcja dotyczaca zadławienia u dzieci https://www.kursysos.pl/kiedy-niemowle-sie-zadlawi/

    OdpowiedzUsuń
  2. mamasita13:35

    Dziękuję.

    OdpowiedzUsuń
  3. myfire13:39

    Tak naprawdę z zadławieniem trudno jest walczyć, ale można spróbować z chwytem Heimlicha, albo właściwie z takim https://lifevac.pl/ urządzeniem. Ono bardzo dobrze sobie radzi sobie z ciałem obcym w drogach oddechowych. LifrVac uratowało życie wielu osobom.

    OdpowiedzUsuń
  4. Znajomość udzielania pierwszej pomocy powinna być priorytetem dla każdego.

    OdpowiedzUsuń